Bir ceza dosyasının hangi mahkemede görüleceği, iddianamede yazılı başlıktan çok yüklenen fiilin hukuki niteliği ve kanundaki görev kurallarına göre belirlenir. Yanlış görevli mahkemede başlayan yargılama, görevsizlik kararı ve dosyanın başka mahkemeye gönderilmesi nedeniyle uzayabilir.
ASLİYE CEZA MAHKEMESİ
Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı olmak üzere, sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin görev alanı dışında kalan dava ve işler asliye ceza mahkemesinde görülür. Görev belirlenirken suçun yalnızca günlük dilde ağır görülmesi yeterli değildir; 5235 sayılı Kanun ve özel kanun hükümleri incelenir.
AĞIR CEZA MAHKEMESİ
Ağır ceza mahkemeleri, 5235 sayılı Kanun'un 12. maddesinde belirtilen suçlar ile kanunda gösterilen ceza sınırına giren dava ve işlere bakar. Yağma, irtikap, resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılığın bazı hâlleri gibi suçlarda özel görev kuralları bulunabilir. Suçun nitelikli hâli veya teşebbüs, iştirak ve zincirleme suç hükümlerinin göreve etkisi ayrıca değerlendirilir.
GÖREV NASIL BELİRLENİR?
Mahkeme, iddianamedeki olay anlatımı ve uygulanması istenen kanun maddeleriyle bağlı kalmaksızın görevini kendiliğinden inceler. Ancak hukuki nitelendirmenin değişme ihtimali her durumda görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez. Delillerin ortaya çıkmasıyla fiilin daha ağır veya daha hafif bir suça uyduğu anlaşılabilir.
GÖREVSİZLİK KARARININ SONUÇLARI
Görevsizlik kararı verildiğinde dosya görevli kabul edilen mahkemeye gönderilir. Mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıkarsa ortak yüksek görevli mahkeme uyuşmazlığı çözer. Görevsiz mahkemenin yaptığı işlemlerin geçerliliği, işlemin niteliğine ve kanundaki kurallara göre değerlendirilir.
SONUÇ
Görev incelemesi suçun adıyla sınırlı değildir; fiil, yaptırım sınırı ve özel kanun hükümleri birlikte ele alınmalıdır. Bu metin genel bilgilendirmedir; iddianame ve güncel mevzuat ayrıca incelenmelidir.Makale içeriğini buraya yazın.