Bir hakkın varlığı, yanlış sürede veya yanlış mercide başvuru yapıldığında tek başına yeterli olmayabilir. Dava açılmadan önce olayın kronolojisi ve belgeler üzerinden temel usul kontrolü yapılması hak kaybı riskini azaltır.
OLAY KRONOLOJİSİ
Sözleşme, ödeme, teslim, fesih, tebligat ve başvuru tarihleri tek bir zaman çizelgesine yerleştirilmelidir. Süreler çoğu zaman karar tarihinden değil tebliğ, öğrenme veya olay tarihinden başlar.
GÖREV VE YETKİ
Uyuşmazlığın adli veya idari yargıda mı görüleceği; sulh, asliye, iş, tüketici, aile veya ticaret mahkemelerinden hangisinin görevli olduğu belirlenmelidir. Yetki bakımından yerleşim yeri, sözleşmenin ifa yeri, taşınmazın bulunduğu yer ve özel yetki kuralları incelenir.
DAVA ŞARTI BAŞVURULAR
İş, ticari para alacağı, tüketici, kira ve ortaklığın giderilmesi gibi birçok uyuşmazlıkta arabuluculuk dava şartı olabilir. Tüketici hakem heyeti, idari başvuru veya başka bir ön yolun zorunlu olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
TALEP VE HARÇ
Dava dilekçesinde istenen hukuki koruma açık olmalıdır. Belirsiz alacak, kısmi dava, tespit, iptal veya eda davası ayrımı harcı ve yargılamanın kapsamını etkiler. Talep edilmeyen bir konuda karar verilemeyebilecek durumlar bulunduğundan bütün sonuçlar baştan düşünülmelidir.
DELİLLER
Sözleşme, tebligat, banka kaydı, elektronik yazışma, fotoğraf, uzman raporu ve tanık bilgileri düzenlenmelidir. Zamanla silinebilecek kamera veya elektronik kayıtlar için gecikmeden koruma ve celp talebi gerekebilir. Hukuka aykırı elde edilen deliller kullanılmadan önce ayrıca değerlendirilmelidir.
ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE
Zamanaşımı ile hak düşürücü süre aynı değildir. Sürenin kesilmesi, durması veya mahkemece kendiliğinden dikkate alınması farklı sonuçlar doğurur. İhtar veya başvurunun süreye etkisi kanuni dayanağa göre belirlenmelidir.
SONUÇ
Dava öncesi kontrol yalnız dilekçe yazımından ibaret değildir; süre, merci, talep, harç ve delil birbirine bağlıdır. Bu metin genel bilgilendirmedir; somut uyuşmazlık ve güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.Makale içeriğini buraya yazın.