İptal davası, hukuka aykırı olduğu ileri sürülen kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlemin ortadan kaldırılması amacıyla açılır. Her idari yazı veya hazırlık işlemi tek başına dava konusu edilemez. İşlemin kişi üzerinde doğrudan hukuki sonuç doğurması gerekir.
DAVA KONUSU İŞLEM
Atama, disiplin cezası, ruhsat iptali, idari para cezası, yıkım, kamulaştırma ve imar işlemleri farklı özel kurallara tabi olabilir. İşlemin dayanağı, yetkili makam, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka uygunluk denetimi yapılır.
GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME
Uyuşmazlığın niteliğine göre idare mahkemesi, vergi mahkemesi veya Danıştay ilk derece mahkemesi olarak görevli olabilir. Yetki bakımından işlemi yapan merci, kamu görevlisinin görev yeri, taşınmazın bulunduğu yer veya özel yetki kuralları uygulanabilir.
DAVA SÜRESİ
Özel kanunda ayrı süre bulunmadıkça idare mahkemelerinde genel dava açma süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür. Vergi uyuşmazlıklarında genel süre otuz gündür. Ancak özel kanunlarda daha kısa süreler bulunabilir. Tebligat ve kanun yolu bildirimi mutlaka incelenmelidir.
İDARİ BAŞVURU
Üst makama veya işlemi yapan makama başvuru, kanundaki koşullar varsa dava süresini durdurabilir. Her dilekçe süreyi durdurmaz. Zorunlu idari başvuru öngörülen hâllerde doğrudan dava açılması usul sorunu doğurabilir.
YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
Dava açılması işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartları birlikte aranır. Talep, somut zarar ve hukuka aykırılık nedenleriyle gerekçelendirilmelidir.
SONUÇ
İptal davasında işlem tarihi değil, çoğu zaman tebliğ tarihi ve özel kanundaki süre belirleyicidir. Bu metin genel bilgilendirmedir; işlem ve güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.Makale içeriğini buraya yazın.