İlamsız icra takibi, alacaklının elinde mahkeme kararı bulunmadan para veya teminat alacağını takip etmesine imkân verir. İcra dairesi, takip talebi üzerine borçluya ödeme emri gönderir. Borçlunun itiraz süresi kısa olduğundan tebligat tarihi ve ödeme emrinin türü gecikmeden kontrol edilmelidir.
YEDİ GÜNLÜK İTİRAZ SÜRESİ
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. Süre hesabı tebliğ tarihine göre yapılır. Usulsüz tebligat, öğrenme tarihi ve gecikmiş itiraz farklı kurallara tabidir. Kambiyo senetlerine özgü takip, kira alacağı ve tahliye talepli takip gibi özel takip yollarında süreler ve başvuru mercileri değişebilir.
BORCA İTİRAZ
Borçlu, borcun hiç doğmadığını, sona erdiğini, ödendiğini, zamanaşımına uğradığını veya talep edilen miktarın yanlış olduğunu ileri sürebilir. Kısmi itirazda itiraz edilen miktarın açıkça belirtilmesi gerekir; aksi hâlde itirazın kapsamı konusunda sorun çıkabilir.
İMZAYA İTİRAZ
Takip adi bir senede dayanıyorsa borçlu, senet altındaki imzanın kendisine ait olmadığını ayrıca ve açıkça bildirmelidir. Sadece borca itiraz edildiğinin yazılması, imzaya itiraz sonucu doğurmayabilir. İmza incelemesinde belge asılları ve karşılaştırmaya elverişli imza örnekleri önem taşır.
YETKİ İTİRAZI
İcra dairesinin yetkisine itiraz edilecekse yetkili olduğu ileri sürülen icra dairesi açıkça gösterilmelidir. Yetki itirazının borca itirazla birlikte yapılması gereken durumlar vardır. Sözleşmedeki yetki kaydı, tarafların tacir olup olmadığı, borcun ifa yeri ve yerleşim yeri kuralları birlikte incelenir.
İTİRAZIN TAKİBE ETKİSİ
Süresinde yapılan geçerli itiraz, ilamsız icra takibini durdurur. İcra dairesi itirazın haklı olup olmadığını kendiliğinden inceleyemez. Alacaklının takibe devam edebilmesi için elindeki belgenin niteliğine göre itirazın kaldırılması veya itirazın iptali yoluna başvurması gerekir.
İTİRAZIN KALDIRILMASI VE İPTALİ
Kanunda sayılan nitelikte belgesi bulunan alacaklı, kural olarak altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Genel hükümlere göre alacağını ispatlamak isteyen alacaklı ise kural olarak bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir. Bu süreler, seçilen takip ve talebin niteliğine göre ayrıca kontrol edilmelidir. Şartları varsa icra inkâr tazminatı veya kötü niyet tazminatı gündeme gelebilir.
MAL BEYANI VE ÖDEME
Ödeme emrinde borcun ve giderlerin yedi gün içinde ödenmesi, itiraz edilmeyecekse mal beyanında bulunulması ihtar edilir. Takibin kesinleşmesi hâlinde haciz işlemleri başlayabilir. Borç ödendiğinde ödemenin doğru dosyaya, güncel kapak hesabına göre ve belgelendirilebilir biçimde yapılması önemlidir.
TEBLİGATIN KONTROLÜ
Ödeme emrinin yanlış adrese veya usule aykırı tebliğ edildiği düşünülüyorsa tebligat mazbatası ve adres kayıtları incelenmelidir. Usulsüz tebligat iddiası, itiraz süresinin başlangıcını etkileyebilir; ancak öğrenme tarihinin doğru bildirilmemesi hak kaybı doğurabilir.
SAKLANMASI GEREKEN BELGELER
Ödeme emri, tebliğ zarfı, takip talebi, dayanak sözleşme veya senet, banka dekontları, yazışmalar ve daha önce yapılmış ödemeler birlikte saklanmalıdır. İtiraz dilekçesi dosya numarasını ve itirazın kapsamını açıkça göstermelidir.
SONUÇ
İlamsız icra takibinde yedi günlük süre içinde borca, imzaya ve yetkiye ilişkin itirazların doğru biçimde ileri sürülmesi gerekir. Ödeme emrinin türü belirlenmeden genel süre bilgisiyle hareket edilmemelidir. Bu metin genel hukuki bilgilendirmedir; takip dosyası ve güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.Makale içeriğini buraya yazın.