Cumhuriyet savcısı, soruşturma sonunda kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmadığı veya kovuşturma olanağının bulunmadığı kanaatine varırsa kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verebilir. Uygulamada bu karar takipsizlik kararı olarak da adlandırılır. Kararın tebliğ edilmesi, suçtan zarar gören bakımından itiraz süresini başlatır.
İTİRAZ SÜRESİ
Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 173. maddesine göre, 1 Haziran 2024 tarihinde ve sonrasında verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararlarına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. Süre kararın düzenlendiği tarihten değil, usulüne uygun tebliğden başlar. Tebligatın tarihi ve yöntemi dosya üzerinden kontrol edilmelidir.
BAŞVURU MERCİİ
İtiraz, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine yapılır. Dilekçe çoğunlukla kararı veren Cumhuriyet başsavcılığına sunularak ilgili hâkimliğe gönderilir. Kararın kanun yolu bildiriminde başvuru mercii ve süresi gösterilmelidir.
DİLEKÇENİN İÇERİĞİ
Sadece karara katılınmadığının belirtilmesi çoğu dosyada yeterli olmaz. İtiraz dilekçesinde kararın hangi maddi veya hukuki nedenle hatalı olduğu açıklanmalıdır. Toplanmayan deliller, dinlenmeyen tanıklar, incelenmeyen kamera kayıtları, eksik bilirkişi incelemesi, çelişkili beyanlar veya yanlış hukuki nitelendirme somutlaştırılmalıdır.
DELİLLERİN KORUNMASI
Kamera kaydı, elektronik veri, telefon kaydı veya işyeri belgesi gibi bazı deliller zamanla silinebilir. Bu delillerin nerede bulunduğu, hangi tarih aralığını kapsadığı ve soruşturmaya ne şekilde katkı sağlayacağı açıkça belirtilmelidir. Dilekçeye mevcut belgeler eklenmeli; elde bulunmayan fakat ilgili kurumdan istenebilecek deliller ayrıca gösterilmelidir.
SULH CEZA HÂKİMLİĞİNİN İNCELEMESİ
Sulh ceza hâkimliği dosya üzerinden inceleme yapar. Kamu davasının açılması için yeterli neden görmezse itirazı gerekçeli olarak reddeder. Soruşturmanın genişletilmesine ihtiyaç duyarsa eksik işlemlerin tamamlanmasını isteyebilir. Yeterli neden bulunması hâlinde Cumhuriyet savcısı iddianame düzenler. Hâkimlik, savcının yerine geçerek doğrudan mahkûmiyet kararı vermez.
İTİRAZ REDDEDİLİRSE
İtirazın reddi hâlinde aynı fiil hakkında yeniden kamu davası açılabilmesi için kural olarak yeni delil ortaya çıkması ve kanunda öngörülen usulün izlenmesi gerekir. Yeni delil, daha önce bilinmeyen veya dosyada değerlendirilmemiş, soruşturmanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte olmalıdır. Aynı iddiaların tekrar edilmesi tek başına yeterli olmayabilir.
TEBLİGAT VE DOSYA İNCELEMESİ
İtiraz hazırlanmadan önce soruşturma dosyasının incelenmesi önemlidir. Savcılığın hangi delilleri topladığı, hangi talepleri reddettiği ve karar gerekçesinin dosyayla uyumlu olup olmadığı görülmeden etkili bir itiraz hazırlamak güçtür. Gizlilik veya kısıtlama kararı bulunan dosyalarda inceleme kapsamı farklılık gösterebilir.
SONUÇ
Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itirazda iki haftalık süre kısa olduğundan tebliğ tarihi gecikmeden belirlenmeli, eksik soruşturma işlemleri ve somut deliller açıkça gösterilmelidir. Bu metin genel hukuki bilgilendirmedir; her soruşturmanın dosyası ve güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.Makale içeriğini buraya yazın.