Miras, mirasbırakanın ölümüyle birlikte kanun gereği mirasçılara geçer. Mirasçılar yalnızca malvarlığı değerlerini değil, kural olarak tereke borçlarını da devralır. Borç yükü bulunan bir tereke söz konusuysa mirasın reddi, kabul sayılan davranışlar ve süreler dikkatle değerlendirilmelidir.
ÜÇ AYLIK RET SÜRESİ
Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesine göre miras kural olarak üç ay içinde reddedilebilir. Yasal mirasçılar bakımından süre, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar. Vasiyetnameyle atanmış mirasçılar bakımından süre, mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten itibaren işler.
RET BEYANI NEREYE YAPILIR?
Ret beyanı, mirasın açıldığı yer sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır. Beyanın kayıtsız ve şartsız olması gerekir. Mahkeme, ret beyanını özel kütüğe yazar ve isteyen mirasçıya ret belgesi verir. Yalnızca aile içinde yapılan açıklama veya alacaklılara gönderilen bildirim, kanundaki ret beyanının yerini tutmaz.
MİRASIN AÇILDIĞI YER
Miras, mirasbırakanın son yerleşim yerinde açılır. Görevli ve yetkili mahkeme belirlenirken ölüm yeri ile son yerleşim yeri birbirinden ayrılmalıdır. Nüfus kaydı, adres kayıtları ve fiili yerleşim olguları değerlendirilebilir.
KABUL SAYILABİLECEK DAVRANIŞLAR
Üç aylık süre dolmadan açıkça mirası kabul eden mirasçı artık ret hakkını kullanamaz. Tereke işlerine gereğinden fazla karışmak, tereke mallarını gizlemek veya kendisine mal etmek de ret hakkının kaybına yol açabilir. Buna karşılık terekenin korunması, zorunlu yönetim işleri veya bozulabilecek malların muhafazası her durumda kabul anlamına gelmez. Yapılan işlemin amacı ve kapsamı önemlidir.
HÜKMEN RET
Mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Hükmen ret olarak anılan bu durumda ayrıca üç aylık süre içinde ret beyanı verilmemiş olması her zaman borçlardan sorumluluk doğurmayabilir. Ancak terekenin borca batıklığı, mirasçının kabul anlamına gelen işlemleri ve alacaklının talebi somut delillerle değerlendirilir.
ALT SOYA GEÇİŞ
Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. Bu nedenle bir mirasçının reddi sonucunda çocuklarının veya diğer mirasçıların durumunun ayrıca incelenmesi gerekir. Bütün en yakın yasal mirasçıların reddi hâlinde terekenin resmi tasfiyesi gündeme gelir.
EŞ VE ÇOCUKLAR BAKIMINDAN
Ergin olmayan çocuk adına ret beyanında yasal temsil ve menfaat çatışması sorunları doğabilir. Anne ve babanın durumu, çocuğun mirasçılığı ve gerekirse kayyım atanması değerlendirilmelidir. Eşin miras payı ile mal rejiminin tasfiyesinden doğan hakları birbirinden farklıdır; mirasın reddi yapılmadan önce bu ayrım gözetilmelidir.
TEREKE BORÇLARININ ARAŞTIRILMASI
Banka hesapları, icra dosyaları, vergi borçları, tapu ve araç kayıtları, şirket ortaklıkları, kefaletler ve devam eden davalar araştırılmalıdır. Sadece bilinen bir borca veya tek bir taşınmaza bakılarak karar verilmesi yanıltıcı olabilir.
SONUÇ
Mirasın reddinde üç aylık süre ve kabul sayılabilecek davranışlar belirleyicidir. Ret kararı verilmeden önce terekenin aktif ve pasifi ile ret sonucunda payın kime geçeceği birlikte hesaplanmalıdır. Bu metin genel hukuki bilgilendirmedir; somut tereke ve güncel içtihat ayrıca değerlendirilmelidir.Makale içeriğini buraya yazın.