Danıştay 4. Daire: sayılı kararda; davacıya ait "..." ünvanlı "Pansiyon" faaliyet konulu işyerine 24/03/2023 tarihinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatının… · K. 2025/6780

Olay ve yargılama süreci

• Karar türü: Temyiz incelemesi.
• Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
• Kanun'un 5. maddesinin yedinci fıkrası ile geçici 11. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Anayasa Mahkemesince verilen 17/10/2024 tarih ve E:2021/100, K:2024/174 sayılı kararla; Kanun'un 5. maddesinin yedinci fıkrası kapsamında kalan işletmelerin turizm sektöründe faaliyette bulunulabilmesi için temin edilmesi zorunlu tutulan ve bu suretle teşebbüs özgürlüğüne yönelik müdahalenin aracı niteliğinde bir belge olduğu, 2634 sayılı Kanun’un 3. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, basit konaklama tesisleri hariç olmak üzere turizm sektöründe faaliyet gösteren turizm işletmelerine Bakanlıkça verilen belge olarak tanımlanan bu belgenin temin edilme…
• Dava konusu işlemin dayanağını oluşturan 2634 sayılı Kanun'un 5. maddesinin yedinci fıkrası ile geçici 11. maddesinin üçüncü fıkrasının Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiş olması karşısında, Anayasanın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasaya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Kararın gerekçesi

• 18/07/2021 tarih ve 7334 sayılı Kanun'la 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesine, "g) Turizm İşletmesi Belgesi: Basit konaklama tesisleri hariç olmak üzere, turizm sektöründe faaliyet gösteren turizm işletmelerine Bakanlıkça verilen belgeyi, ... n) Basit konaklama turizm işletmesi belgesi: Geçici 11 inci madde kapsamında verilen belgeyi, o) Belge sahibi: Adına turizm belgesi düzenlenen gerçek veya tüzel kişileri, p) Turizm belgesi: Turizm yatırımı belgesi, turizm işletmesi belgesi ve basit konaklama turizm işletmesi belgesini, İfade eder."; "Konaklama ve plaj işletmelerinin belgelendirilmesi ve diğer işlemler:" başlıklı 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükteki şeklinde, "Turizm sektöründe; bu Kanun ve diğer mevzuatta yer alan teşvik tedbirleri ile istisna, muafiyet ve haklardan yararlanabilmek için Bakanlıktan turizm yatırımı belgesi veya turizm işletmesi belgesi alınması zorunludur.
• Bakanlık tarafından, turizm sektörünün kalkınmasını ve planlı ve kontrollü şekilde gelişimini sağlamak amacıyla sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin karşılanması için kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesi ve turizm merkezlerinde bulunan konaklama tesislerinin tür veya kullanım kararı değişikliği ile kapasite artışı durumlarında yatırımcıdan sosyal ve teknik ve benzeri altyapıya katılım payı istenir."; Geçici 11. maddesinde ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilgili idaresinden alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile faaliyette bulunan ve turizm işletmesi belgesi bulunmayan konaklama tesislerine, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Bakanlığa başvurmaları halinde basit konaklama turizm işletmesi belgesi verilir.
• Kanun'un 5. maddesinin yedinci fıkrası ile geçici 11. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Anayasa Mahkemesince verilen 17/10/2024 tarih ve E:2021/100, K:2024/174 sayılı kararla; Kanun'un 5. maddesinin yedinci fıkrası kapsamında kalan işletmelerin turizm sektöründe faaliyette bulunulabilmesi için temin edilmesi zorunlu tutulan ve bu suretle teşebbüs özgürlüğüne yönelik müdahalenin aracı niteliğinde bir belge olduğu, 2634 sayılı Kanun’un 3. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, basit konaklama tesisleri hariç olmak üzere turizm sektöründe faaliyet gösteren turizm işletmelerine Bakanlıkça verilen belge olarak tanımlanan bu belgenin temin edilme koşullarına dair anılan Kanun’da herhangi bir düzenleme bulunmadığı, hâlbuki teşebbüs özgürlüğü kapsamında herhangi bir faaliyette bulunmanın sınırlarının belirlendiği durumlarda bu sınırların neler olduğunun ve hangi şartları taşıyan kişi ya da teşebbüslerin bu alanda faaliyette bulunacağının kanunla düzenlenmesinin zorunlu olduğu, anılan Kanun’da…

Hüküm ve sonucu

Temyiz istemi yerinde görülerek incelenen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Kararda uygulanan başlıca hükümler

• 2634 sayılı Kanun m. 3, 5
• İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 45
• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 13, 15, 48, 153
• 1593 sayılı Kanun m. 178
• 222 sayılı Kanun m. 61
• 4250 sayılı Kanun m. 9