Danıştay 6. Daire: maddesinin (ç) bendi uyarınca usulüne uygun olarak yapılan hesaplama üzerine tesis edilen idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu… · K. 2025/4505

Olay ve yargılama süreci

• Karar türü: Temyiz incelemesi.
• İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işleme dayanak yapı tatil zaptının iptali istemiyle açılan davanın yapı tatil zaptının hukuka uygun düzenlendiğinden bahisle reddine karar verildiği, ruhsatsız imalatın bulunduğu alanın bir kısmının imar planında yol ve park alanında kaldığı, bir kısmının ise Kıyı Kanunu uyarınca yapılaşmanın yasak olduğu alanda inşa edildiği, ruhsat verilmesi imkanı bulunmayan bir alanda yapıldığı açık olan imalatın yıktırılmasına ve kanunda öngörülen ihtar yapılmak suretiyle verilen sürede aykırılığın giderilmemesi sebebiyle 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin (ç) bendi uyarınca usulüne uygun olarak yapılan hesaplama üzerine…
• İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
• Caddesi üzerinde olmadığı, söz konusu parsele ait emlak vergisine esas rayiç değerinin dikkate alınamayacağı yani aykırılık alanının fazla ölçüldüğü hususlarının ileri sürüldüğü, İdare Mahkemesince ruhsatsız imalatın bulunduğu alanın bir kısmının imar planında yol ve park alanında kaldığı, bir kısmının ise Kıyı Kanunu uyarınca yapılaşmanın yasak olduğu alanda inşa edildiği, uyuşmazlığa konu yapının bir kısmının kıyı kenar çizgisi içerisinde, bir kısmının ise imar planında park olarak planlanmış yapı kayıt belgesi düzenlenemeyecek bir alanda inşa edildiği gerekçeleriyle davanın reddine karar verildiği görülmektedir.

Kararın gerekçesi

• Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının ... tarih ve ... sayılı Didim Belediye Encümeni kararının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca belediye encümeni kararının tebliğ tarihinden itibaren verilen 1 aylık süre içerisinde aykırılığın giderilmediği tespit edildiğinden 586.872,76-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin kısmının bozulmasına, yapının yıktırılmasına ilişkin onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
• Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir. ..." hükmüne yer verilmiş, aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiş; (a) bendinde; Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için idari para cezası verileceği, bu miktarların her…
• Kararın; ... tarih ve ... sayılı Didim Belediye Encümeni kararının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendi uyarınca belediye encümeni kararının tebliğ tarihinden itibaren verilen 1 aylık süre içerisinde aykırılığın giderilmediği tespit edildiğinden 586.872,76-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin kısmına gelince; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "Âdil Yargılanma hakkı" başlıklı 6. maddesinde, herkesin, gerek medenî hak ve yükümlülükleriyle ilgili nizâlar, gerek cezaî alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, kanunla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının mâkûl bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini isteme hakkına sahip olduğu belirtilmiş olup, âdil yargılanma hakkının düzenlendiği bu maddede, kanun ile kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davanın görülmesi, davanın mâkûl bir süre içinde sonuçlandırılması, hakkaniyete uygun yargılama ve alenî yargılama ilkelerine açıkça yer verildiği görülmektedir.

Hüküm ve sonucu

Temyiz istemi yerinde görülerek incelenen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Kararda uygulanan başlıca hükümler

• 3194 sayılı Kanun m. 32, 42
• İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 45, 49
• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 36