Danıştay 7. Daire: fıkrasında ise, teminat alınmış olsa bile, gümrük işlemlerine başlanmadan veya bu işlemler bitirilip gümrük idaresinin izni alınmadan gümrük… · K. 2025/4467

Olay ve yargılama süreci

• Karar türü: Temyiz incelemesi.
• Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 4458 sayılı Kanun'un 236. maddesinin gerekçesinde belirtilen antrepo işleticisi veya kullanıcısı olmadığı, öte yandan, Gümrük Yönetmeliği'nin 522. maddesinde de gümrük müşaviri olan davacının sorumluluğu cihetine gidilebilecek bir hükmün öngörülmediği, bu durumda, Anayasa'nın 38. maddesinde ifade edilen "kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesine aykırılık teşkil eden para cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
• Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Kararın gerekçesi

• Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına tescilli ... tarih ve ... sayılı antrepo beyannamesi muhteviyatı boru ticari tanımlı eşyanın davalı idarenin gözetimi olmaksızın vergileri ödenmeden ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile antrepodan çıkartıldığı ve anılan eyleme iştirak ettiğinin tespit edildiğinden bahisle gümrük müşaviri olan davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 1. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 3. maddesinin 1. fıkrasının 11. bendinde, "yükümlü" deyiminin, gümrük yükümlülüğünü yerine getirmekle sorumlu olan bütün kişileri ifade ettiği, aynı fıkranın 17. bendinde, "beyan sahibi" deyiminden, kendi adına beyanda bulunan veya adına beyanda bulunulan kişinin anlaşılması gerektiği; 5. maddesinde, bütün kişilerin, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilecekleri;…
• Öte yandan, Gümrük Yönetmeliği'nin 113. maddesinde, beyannamede imzası bulunan kişilerin haklarında cezai hükümlerin uygulanması açısından beyannamede belirtilen bilgiler ile beyannameye ekli belgelerin doğruluğu ve ilgili rejimin gerektirdiği bütün yükümlülüklere uyulmasından sorumlu oldukları, doğrudan temsilde bu sorumluluğun adına hareket edilenlere ait olduğu ve beyanın bağlayıcı olması nedeniyle beyannamenin başkasına devredilemeyeği, eşyanın başkalarına satılması halinde de beyan sahiplerinin yükümlülüklerinin devam ettiği; 563. maddesinde ise, gümrük müşavirlerinin imzaladıkları beyanname ile ilgili cezai hükümlerin uygulanması açısından beyannamede belirtilen bilgiler ile beyannameye ekli belgelerin doğruluğundan ve ilgili rejimin gerektirdiği bütün yükümlülüklere uyulmasından Kanun'un 181. maddesinin 2. fıkrası saklı kalmak kaydıyla sorumlu oldukları hükümlerine yer verilmiştir.
• Yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu işlemin dayanağı olan 4458 sayılı Kanun'un 236. maddesinin 1. fıkrasında anılan madde kapsamındaki vergi ziyaına neden olan hallerin tek tek sayıldığı, ama bu eylemlerin failleri hakkında herhangi bir sınırlamaya yer verilmeyerek eylemi gerçekleştiren kişi ya da kişiler için anılan maddede belirtilen hükümlerin tatbik edilmesinin amaçlandığı anlaşılmış olup, ikincil nitelikli düzenleyici işlemde gümrük müşavirlerinin sorumluluğuna dair hükümlerin yer alması da gümrük mevzuatının bütünlülüğü çerçevesinde bu hususu doğrulamaktadır.

Hüküm ve sonucu

Temyiz istemi yerinde görülerek incelenen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Kararda uygulanan başlıca hükümler

• 4458 sayılı Kanun m. 3, 236
• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 38
• İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 45
• Harçlar Kanunu m. 13