Danıştay 8. Daire: maddesinde, arama faaliyeti döneminde yapılan jeolojik haritalama, jeofizik etüd, sismik, karot, kırıntı ve numune alma ile bunlara yönelik… · K. 2025/8757

Olay ve yargılama süreci

• Karar türü: Temyiz incelemesi.
• Grup Maden Arama ruhsatı kapsamında, sondaj çalışmaları ve yol yapımında kullanılmak üzere Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce talep edilen maden arama izninin "uygun olduğuna" ilişkin Ordu Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı Olur'u ile onaylanan Ordu İl Mera Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Kararın gerekçesi

• Mahallesi ..., ... ada, ... parsellerde arama amaçlı sondaj çalışması yapılacağının belirtildiği, bu itibarla, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 17. maddesinde, arama faaliyeti döneminde yapılan jeolojik haritalama, jeofizik etüd, sismik, karot, kırıntı ve numune alma ile bunlara yönelik sathi hazırlık işlemlerini içeren faaliyetler için çevresel etki değerlendirmesi kararının aranmayacağının düzenlendiği, ancak düzenlemede çevresel etki değerlendirmesi kararı aranmayacak faaliyetler içerisinde sondajlı maden arama faaliyetinin sayılmadığı, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 15. maddesinde ve bu Yönetmeliğin 45. maddesinin (d) bendinde, maden arama projelerinin (Sismik, elektrik, manyetik, elektromanyetik, Jeolojik haritalama, jeofizik etüt, karot, kırıntı ve numune alma vb. yöntemlerle yapılan aramalar hariç) çevresel etkileri ön inceleme ve değerlendirmeye tabi projelerden olduğu; Danıştay 6.
• Dairesinin E:2022/7584 sayılı dosyasında, "karot, kırıntı ve numune alma" ibareleri yönünden yürütmenin durdurulması kararı verildiği, bu kapsamda, ÇED Yönetmeliği'nin 45. maddesinin (d) bendinde belirtilen karot, kırıntı ve numune alma işlemlerinin maden arama faaliyetlerinden hariç tutulamayacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde; maden arama faaliyeti kapsamında yapılan sondaj çalışması için ÇED Yönetmeliği çerçevesinde, çevresel etkilerinin ön incelemesinin ve değerlendirmesinin yapılmasının gerektiği, buna ek olarak, 15/03/2024 tarihli Teknik Ekip İnceleme Raporunda "belirtilen taahhütlerin yerine getirilmesi halinde dahi su kaynaklarına ve sucul bitki flora ve faunasına olumsuz etkisinin olacağı, mera alanlarına olumsuz etkisinin olacağı" tespitlerine; 28/06/2024 tarihli Teknik Ekip İnceleme Raporunda "hayvancılık faaliyetlerine ve çevrede bulunan bitki vejatasyonuna olumsuz etkisinin olmayacağı, su kaynakları ve mendereslerin yapılacak sondaj çalışmalarından nasıl etkileneceği hususu mesleki alanımıza girmediğinden teknik…
• TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Ordu Valiliği tarafından; Maden Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca karot yöntemiyle maden arama ruhsatı öncesinde ÇED kararı aranmadığı, bu hükmün yürürlükte olduğu ve iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı bulunmadığı, davacı tarafından yürütülecek faaliyetin bu kapsamda kaldığı, sathi hazırlık işlemlerinin ÇED sürecine tabi tutulmasına olanak bulunmadığı, teknik ekip ve mera komisyonunun usulüne uygun oluşturulduğu ve usulüne uygun kararlar aldığı, teknik ekip raporunda olumsuz görüş beyan eden muhtarın komisyonda görev almasına olanak bulunmadığı, komisyonun 2 ye karşı 8 oyla karar verdiği ve bu durumun yasal olduğu, mahkemece keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmadan eksik incelemeyle karar verildiği, işlemin hukuka uygun olduğu, davalı yanında Müdahil tarafından ise; karot alınarak arama yönteminin ÇED sürecine tabi olmadığı, Maden Kanunu'nun 17. maddesinde bu hususun açıkça düzenlendiği ve söz konusu hükmün iptal edilmediği, yorum ve kıyas yöntemi ile önceki Anayasa Mahkemesi kararının…

Hüküm ve sonucu

Temyiz istemi yerinde görülerek incelenen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Kararda uygulanan başlıca hükümler

• 3213 sayılı Kanun m. 17
• İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 31, 45, 49
• 4342 sayılı Kanun m. 3
• Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 266