Danıştay 6. Daire: maddesinde "Yapı: a) Kuruluş veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde, b) Kuruluş veya kişilerce, kendisine…

Olay ve yargılama süreci

• Karar türü: Temyiz incelemesi.
• Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin "yer seçimi" işlemine karşı açılan davada Mahkemelerinin ... tarih ve E:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği dikkate alındığında, bahse konu yer seçimine istinaden anılan taşınmazların 7452 sayılı Kanunun 2. maddesinin 7. fıkrası uyarınca acele kamulaştırılmasına dair tesis edilen dava konusu işlemin dayanaksız kaldığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
• DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozularak Gaziantep Valiliğinin hasım mevkiinden çıkarılarak davanın reddine verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
• 08/02/2023 tarih ve 32098 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 08/02/2023 tarih ve 6785 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile; Anayasanın 119. maddesi ile 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanununun 3. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine göre Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa illerinde 08/02/2023 tarihinden itibaren 3 ay süreyle olağanüstü hal ilan edilmiş ve bu karar 10/02/2023 tarih ve 32100 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 09/02/2023 tarih ve 1354 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu kararıyla onaylanmıştır.

Kararın gerekçesi

• Dava konusu ... tarih ve ... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı işlemi ile; afet konutlarına ilişkin yer seçimlerinde alternatif başka taşınmaz bulunmaması durumlarında arazi vasfı; tarla, susuz tarla, sulu tarla, bağ vb. niteliğe sahip olan taşınmazların yeni yerleşim alanı olarak değerlendirilmesine yönelik 5403 sayılı Kanunun 13. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendine göre İçişleri Bakanlığı oluru ile ... tarih ve ... sayılı kamu yararı kararının; ayrıca anılan durum dahilinde yer seçimi yapılan büyük ovalardaki taşınmazların da anılan uygulamalarda değerlendirilmesine yönelik 5403 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendine göre Bakanlık oluru ile ... tarih ve ... sayılı kamu yararı kararının alındığı, 7452 sayılı Kanunun 2. maddesinin 7. fıkrası uyarınca ve Bakanlıkları ve İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Başkanlığı arasında imzalanan protokol kapsamında anılan afetler nedeni ile Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi kabul edilen ve yeni ve/veya ilave yerleşim alanı olarak belirlenen alanlardan;…
• " hükmüne, 8. maddesinin (d) bendinde "Arazi kullanımı ve yapırazi kullanımı ve yapılaşmada sadece mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ve imar planları kararlarına uyulur." hükmüne, 20. maddesinde "Yapı: a) Kuruluş veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde, b) Kuruluş veya kişilerce, kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis belgeleri ile, İmar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir" hükmüne yer verilmiştir.
• Ancak, alternatif alan bulunmaması ve Kurulun uygun görmesi şartıyla; a) Savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar, b) Doğal afet sonrası ortaya çıkan geçici yerleşim yeri ihtiyacı, c) Petrol ve doğal gaz arama ve işletme faaliyetleri, ç) İlgili bakanlık tarafından kamu yararı kararı alınmış madencilik faaliyetleri, d) Bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış plân ve yatırımlar, e) (Ek: 31/1/2007-5578/3 md.) Kamu yararı gözetilerek yol altyapı ve üstyapısı faaliyetlerinde bulunacak yatırımlar, f) (Ek: 26/3/2008-5751/1 md.) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun talebi üzerine 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca yenilenebilir enerji kaynak alanlarının kullanımı ile ilgili yatırımları, g) (Ek: 26/3/2008-5751/1 md.) Jeotermal kaynaklı teknolojik sera yatırımları, İçin bu arazilerin amaç dışı kullanım taleplerine, toprak koruma projelerine uyulması kaydı ile Bakanlık tarafından izin verilebilir. (Ek cümle: 31/1/2007-5578/3 md.) Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilir.

Hüküm ve sonucu

Temyiz istemi yerinde görülerek incelenen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Kararda uygulanan başlıca hükümler

• 7452 sayılı Kanun m. 2, 35
• 5403 sayılı Kanun m. 13, 14
• 2942 sayılı Kanun m. 3, 35
• 3194 sayılı Kanun m. 1, 3
• 2935 sayılı Kanun m. 3
• 7269 sayılı Kanun m. 21
• İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 14, 49