İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

Olay ve yargılama süreci

• Karar türü: Temyiz incelemesi.
• İlk derece mahkemesi: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ.
• Uyuşmazlığın türü: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan).
• İncelenen yerel hüküm: Yukarıda açıklanan nedenlerle:.
• AŞ ile dava dışı ...arasında akdedilen 14.03.2024 tarihli Satış Sözleşmesi kapsamında ...'a teslim edildiğini,çeklerde müvekkilinin cirosundan sonra dava dışı ...'un cirosunun olması ve çeklerin ...'un elinde olması gerektiğini, çeklerin ciro silsilesinden, müvekkili ...'in bu çekleri davalıya verdiği gözükse de doğru olmadığını çekler; dava dışı ...tarafından davalıya herhangi bir alacak-verecek ilişkisi kapsamında verilseydi, çeklerin arka yüzünde önce ...'un, akabinde de davalının cirosu olması gerektiğini; davalının çeklerde yetkili hamil olmadığını, davaya konu çekler ve icra takipleri nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Kararın gerekçesi

• CEVAP: Davalı vekili; çeklerin davacı tarafından beyaz ciro yapılarak dava dışı ...’a teslim edildiğini, ...ise bu çekleri herhangi bir ciro işlemi yapmaksızın, müvekkili ...’a teslim ettiğini, bu durum, TTKnın683 vd hükümleri gereğince, beyaz ciro ile devralınmış bir kambiyo senedinin zilyetliğinin geçirilmesi suretiyle meşru devrini oluşturduğunu, müvekkili, bu işlemle geçerli şekilde hak sahibi olmuş ve kambiyo senedinden doğan tüm hakları haiz hale geldiğini, dolayısıyla,çeklerin karşılıksız çıktığını, davacı taraf, dava dışı ...ile yaptığı sözleşme kapsamında birtakım edimler üstlenmiş, bu kapsamda ödeme aracı olarak çeşitli vadelerde çekler düzenleyip ...’a teslim ettiğini, ...'un bu çekleri müvekkiline teslim ettiğini, bu teslimin, TTK’nın 683 vd hükümleri uyarınca geçerli bir beyaz ciro devri olduğunu,davacı taraf, müvekkiline doğrudan borçlu olmadığını iddia ettiğini, ancak, borçlu olduğunu kabul ettiği ...’a karşı da herhangi bir ödeme yaptığına dair ididası olmadığını,TTK uygulanmasında çeke dayalı borç ilişkisi, temel…
• A.Ş.'nin alıcı olduğu 14.03.2024 tarihli sözleşme kapsamında verildiğini belirttiği ancak çeklerin sözleşmede açıkça belirtilmediği, davacı ...'in sözleşmenin tarafı olmadığı fakat davalının dava konusu çeklerin tahsili amacıyla kendisine verildiğini kabul ettiği, davacının asıl ilişki kapsamında ödeme iddiasında bulunmadığı, davalıya borçlu olmadığı iddiasında bulunduğu, kural olarak kambiyo senetleri illetten mücerret olup, borç ikrarını içeren senettir, bu nedenle ispat yükü davacılarda olup davacı keşideci ... ... ve lehdar ciranta ...'in dava konusu çekler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının yazılı belge ile ispatlayamadıkları görülmekle, yemin delili hatırlatıldiği,davacılar tarafından teklif edilen yeminin davalı tarafından eda edildiği, davacı ...'in dava konusu çekler ve takip dosyalarında taraf olmadığı dolayısıyla iş bu davada aktif husumetleri bulunmadığı belirlenmekle iş bu davacı yönünden açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine,diğer davacılar tarafından açılan davanın kanıtlanamadığından reddine karar…
• Davacılar vekili ...ile davalı arasında geçerli bir ticari ilişki bulunmadığını ileri sürmekte ise de; hamilin davacılar dışındaki cirantalar ile olan temel ilişkinin araştırılması mücerretlik ilkesine aykırıdır.Kambiyo senetlerinin mücerretliği ilkesi nedeniyle senet düzenlenmekle temel ilişkiden bağımsız ayrı bir borç ilişkisi yarattığı,çekler davalıya geçerli şekilde devir edilmekle çeklerde ki alacak hakkının davalıya geçtiği ;davalı ile ...arasında ki ilişkinin araştırılmasına gerek olmadığı,hamilin senedi hangi ilişki nedeniyle edindiğini açıklama mecburiyeti yoktur.Davacıların temel ilişki nedeniyle bir defi ileri sürmedikleri ;soyut olarak davalı ile ticari ilişkileri olmadığını ileri sürdükleri , çek üzerindeki imzaları nedeniyle yetkili hamile sorumlu oldukları gözetildiğinde aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Hüküm ve sonucu

Resmî hüküm fıkrasında ret sonucu yer alıyor.

Kararda uygulanan başlıca hükümler

• Türk Borçlar Kanunu m. 133/2