İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi: Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h)

Olay ve yargılama süreci

• Karar türü: Temyiz incelemesi.
• İlk derece mahkemesi: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ.
• Uyuşmazlığın türü: Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h).
• Bankası A.Ş.'ye de ilgili ara kararın tebliğ edilmesini talep etmiştir.
• Maddesi ve TTK 1456 maddesi gereğince yapılan değerlendirmede; öncelikle talep eden sigortalı şirketin taşınmazında oluşan hasarının kısmi hasar olup olmadığı ve kısmi hasar olması halinde taşınmazın yanan kısımlarının tamirinin ve eski hale getirilmesinin mümkün olup olmadığının belirlenmesi bakımından komiser heyetinden veya konusunda uzman bir bilirkişi heyetinden rapor alınması, raporun sonucuna göre, eski hale getirilmesi ve tamir edilmesinin mümkün olduğunun belirtilmesi halinde, TMK 879/2. maddesi ve TTK 1456 maddesi gereğince malik tarafından yeterli güvence gösterilmesi koşulu da değerlendirilmek suretiyle sigorta tarafından yapılan ödemenin malikin komiser nezaretindeki bir banka…

Kararın gerekçesi

• İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkeme 08/04/2025 tarihli ara kararında özetle; dain-i mürtehin uygulaması sayesinde alacağın teminat altına alınması için borca konu mal üzerinde alacaklı lehine rehin hakkı tesis edilebileceğini, sigorta yaptıran kişiye vermiş olduğu borç ya da kredi nedeniyle, ödenecek tazminattan birinci derecede alacaklı olan ve bu durumunun poliçede belirtildiği gerçek ya da tüzel kişi olduğu, malikin alacaklı lehine yaptırdığı sigortalarda rehin alacaklısı (dain ve mürtehin) sigorta lehtarı yani sigortalı olarak gösterildiğinden, rizikonun gerçekleşmesi durumunda sigorta tazminatını talep ve dava hakkının öncelikle sigorta lehtarı durumunda olan rehinli alacaklıya ait olduğu, zararlandırıcı olayın teminat altına alan sigorta poliçesinde bankanın dain-i mürtehin olduğu, TTK md.
• Maddeleri gereğince sigorta poliçesi müvekkili lehine yapıldığından ödenen sigorta tazminatının borçlulara iade edilemeyeceğini, müvekkilinin TMK 879. maddesi gereğince sigorta tazminatının konkordato talep edene ödenmesine muvafakatının bulunmadığını, sigorta tazminatının rehin alacaklısı ve daini mürtehin sıfatıyla müvekkiline ödenmesi gerektiğini, TTK 1456. ve TMK 879. maddeleri gereğince banka lehine hiçbir güvence gösterilmeden sigorta tazminatının konkordato talep edene ödenmesinin de yasanın amir hükmüne aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla fabrikanın boyahane kısmının eski hale getirildiğinin de ispatlanamadığını belirterek usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasına ve konkordato talep edenlerin taleplerinin reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
• Sigorta tazminatı taşınmazın eski hâle getirilmesi için harcanacaksa, malik tarafından yeterli bir güvence gösterilmesi koşuluyla kendisine ödenir.”İİK'nın 295. maddesi ise; "Mühlet sırasında rehinle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış olan takiplere devam edilebilir ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez.(Ek fıkra:9/6/2021-7327/3 md.) Şu kadar ki, rehinli malın konkordato projesine göre işletme tarafından kullanılması öngörülmüyor veya kıymeti düşecek ya da muhafazası masraflı olacak ise 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki usule göre satışına izin verilebilir.

Hüküm ve sonucu

Resmî hüküm fıkrasında kararın kaldırılması ve ret sonucu yer alıyor.

Kararda uygulanan başlıca hükümler

• Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 353, 362/1