Kısa özet
- Ücretin haczedilecek miktarı kural olarak dörtte birden az olamaz.
- Nafaka alacakları bakımından özel koruma ve öncelik hükümleri vardır.
- Birden fazla maaş haczi aynı anda eşit biçimde kesilmez; sıraya alınır.
- İşveren haciz yazısına süresinde cevap vermeli ve kesintiyi icra dosyasına göndermelidir.
Maaştan ne kadar kesinti yapılır?
İİK m. 83 uyarınca maaş ve ücretin borçlu ile ailesinin geçinmesi için icra memurunca gerekli görülen miktar düşüldükten sonra kalan bölümü haczedilebilir; haczedilecek miktar kural olarak dörtte birden az olamaz. Dosya özellikleri ve ücret kalemleri incelenmelidir.
“Dörtte bir” her durumda mutlak üst sınır değildir. Birikmiş ve güncel nafaka, borçlunun rızası ve bazı özel kanun hükümleri kesinti hesabını değiştirebilir.
Hangi ödeme maaş sayılır?
Temel ücret, ikramiye, prim, fazla çalışma, kıdem veya ihbar tazminatı ve sosyal yardımlar aynı hukuki nitelikte olmayabilir. Haciz yazısının kapsamı ve ödemenin amacı her kalem için ayrı değerlendirilir.
Emekli aylığı gibi bazı gelirlerde özel kanunlarla farklı haciz yasakları veya rıza şartları bulunur. Hesaba yatan paranın kaynağının izlenebilir olması korumanın uygulanmasında önemlidir.
Birden fazla haciz varsa sıra nasıl işler?
Maaş üzerinde birden fazla haciz bulunursa kural olarak önceki haciz bitmeden sonraki için kesintiye geçilmez; sonraki dosyalar sıraya alınır. Nafaka alacaklarının niteliği ve önceliği ayrıca gözetilir.
İşveren, hangi dosyanın önce geldiğini, kalan borç bilgisini ve kesinti başlangıcını kayıt altına almalıdır. Sıra hatası alacaklı, borçlu ve işveren bakımından uyuşmazlık doğurabilir.
İşverenin sorumluluğu
İcra dairesinden gelen maaş haczi yazısı üzerine işveren borçlunun maaşını, önceki hacizleri ve kesintiye engel durumu bildirmeli; emredilen kesintiyi dosyaya göndermelidir. Cevapsız bırakma veya kesilen parayı aktarmama sorumluluk doğurabilir.
İş ilişkisi sona ererse çıkış tarihi ve varsa ödenecek haklar icra dairesine bildirilmelidir. İşveren, borcun esası hakkında karar vermez; yazının kapsamına göre işlem yapar.
Hatalı kesintiye karşı ne yapılabilir?
Kesinti oranı, gelir türü, haciz sırası veya borcun sona ermesi yönünden hata varsa icra dosyası ve işveren bordrosu birlikte alınmalıdır. İşlemin niteliğine göre icra dairesine talep veya icra mahkemesine şikâyet gündeme gelebilir.
Şikâyet süresi işlemin türüne göre değişebileceğinden öğrenme ve tebliğ tarihleri kaydedilmelidir. Borcun esasına itiraz ile maaş haczi işleminin hukuka aykırılığı birbirinden ayrılmalıdır.
Muğla'da hukuki süreç
Maaş haczinde asgari kesinti, nafaka istisnası, birden fazla haczin sırası, işverenin yükümlülüğü ve haczedilemeyen ödemelerin ayrımı.
Muğla icra dairelerindeki bir dosyada ödeme emri, takip talebi ve dayanak belge birlikte görülmelidir. İcra takibi başlatılması veya takibe itiraz edilmesi, alacağın esasına ilişkin uyuşmazlığı her durumda tek başına çözmez.
Hukuki dayanak
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 83 ve 355-356
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun gelir ve aylıkların haczine ilişkin hükümleri
Bu konu, Muğla'da icra takibi ve alacak tahsili içinde ele alınmaktadır.
Sık sorulan sorular
Maaşın tamamına haciz konulur mu?
Kural olarak hayır. Ücretin geçim için gerekli kısmı korunur ve en az dörtte bir kesinti esası uygulanır; nafaka ve özel gelir türleri farklı olabilir.
İki icra dosyası maaştan aynı anda kesilir mi?
Kural olarak hacizler sıraya alınır ve önceki bitince sonrakine geçilir. Nafaka alacakları ayrıca değerlendirilir.
Emekli maaşına haciz konabilir mi?
5510 sayılı Kanun kapsamındaki aylıklarda nafaka ve Kurum alacakları dışında özel koruma vardır; borçlunun geçerli rızası ve borcun türü kontrol edilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, belgeler ve süreler ayrıca değerlendirilmelidir. İnternet sitesindeki bilgiler hukuki görüş veya vekâlet ilişkisi oluşturmaz.