Danıştay 10. Daire: Buna göre, alışveriş merkezi ile alışveriş merkezinde çalışan yönetim personeli ve/veya özel güvenlik görevlisi gibi işçiler arasında…

Olay ve yargılama süreci

• Karar türü: Danıştay daire kararı.
• DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından; -1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümleri uyarınca, Bakanlıklarına; perakende sektörünün ve perakende işletmelerin ülke genelinde dengeli bir şekilde yayılması, büyümesi ve gelişmesine yönelik çalışmalar yapılmasına, alışveriş merkezlerinin ortak kullanım alanları ile buradan elden edilen gelirler, giderler ile diğer hususlara ilişkin yönetmelikle düzenleme yapma konusunda açık bir görev ve yetki verildiği, -Nitekim, Danıştay Onuncu Dairesinin 17/09/2020 tarihli ve E:2016/1941 K:2020/3055 sayılı kararında, ortak kullanım alanları ile buradan elden edilen gelir, giderler ile…
• DÜŞÜNCESİ : Kısmen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, kısmen davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
• Açıklanan nedenlerle, dava konusu Yönetmeliğin 1. maddesinde yer alan "ortak gelir" ve "yönetim gideri" tanımlarının, 2. maddesinde yer verilen "reklam" giderine ilişkin bedel tahsil edilemeyeceği ifadesinin, aynı maddenin değiştirdiği ana yönetmelik 11. maddesi 6. fıkrasındaki ortak gelir raporu hazırlanmasına esas teşkil eden belgeler ve hizmet sözleşmelerinin birer örneğinin talep halinde perakende işletmelere verileceği yönündeki kuralın, 3. maddesiyle eklenen geçici 2. maddesinin 2. fıkrasının iptali, Yönetmeliğin dava konusu diğer kuralları yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Kararın gerekçesi

• DAVACININ_İDDİALARI : Bir alışveriş merkezinde (AVM) "malik" sıfatıyla faaliyette bulunan davacı tarafından; - Dava konusu Yönetmeliğin 3. maddesinin 1. fıkrasının eklenen (i) bendi yönünden, ortak gelirden veya ortak kullanım alanlarından bahsedebilmek için alışveriş merkezi maliki ile alışveriş merkezinde bulunan perakende işletmelerin müşterek mülkiyetinde bulunan yerlerden gelir elde edilmesi gerektiği, alışveriş merkezinin tamamı üzerindeki mülkiyet hakkının münhasıran alışveriş merkezi malikine ait olduğu, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ile düzenlemesini bulan kat mülkiyetinden farklı olup, alışveriş merkezlerinde kat mülkiyetine konu birbirinden bağımsız bölümler ve her bir bağımsız bölüm sahibinin oransal olarak pay sahibi olduğu ortak alanların bulunmadığı, bu kapsamda alışveriş merkezlerinde her bağımsız bölümün ayrı maliki olmadığından "ortak alandan elde edilen gelir" tabiri ile "bu gelirlerin ortak giderden düşülmesine" yönelik düzenlemenin mülkiyet hakkına aykırı olduğu, mülkiyet hakkını doğrudan sınırlandıran işbu…
• DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından; -1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümleri uyarınca, Bakanlıklarına; perakende sektörünün ve perakende işletmelerin ülke genelinde dengeli bir şekilde yayılması, büyümesi ve gelişmesine yönelik çalışmalar yapılmasına, alışveriş merkezlerinin ortak kullanım alanları ile buradan elden edilen gelirler, giderler ile diğer hususlara ilişkin yönetmelikle düzenleme yapma konusunda açık bir görev ve yetki verildiği, -Nitekim, Danıştay Onuncu Dairesinin 17/09/2020 tarihli ve E:2016/1941 K:2020/3055 sayılı kararında, ortak kullanım alanları ile buradan elden edilen gelir, giderler ile diğer hususların Yönetmelikle düzenlenmesinin hukuka uygun bulunduğu, kararın İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından onandığı, -Dava konusu değişikliklerin sektör temsilcileri ile yapılan toplantı ve çalışmaların bir sonucu olarak gerçekleştirildiği, -Alışveriş merkezleri ile çarşı, iş hanı ve pasaj gibi yapılar arasında ortak alan ve buraların…
• Yönetmeliğin 11. maddesi 7. fıkrasıyla düzenlenen bağımsız denetim giderinin perakende işletmelerden tahsil edilemeyeceği kuralına yönelik olarak, bağımsız denetim gideri; alışveriş merkezi yönetimince gerçekleştirilen avans, ortak gider ve gelir hesaplama ve raporlama işlemi ile ortak gider paylaşımının bağımsız denetim kuruluşunca denetlenmesi nedeniyle yapılan bir harcama olarak ifade edilmekte olup, alışveriş merkezi mülkiyeti esas alındığında, perakende işletmelerle müşterek bir gelirin elde edilmesinin söz konusu olmadığı, alış veriş merkezi yönetimi de malik tarafından yetkilendirilen bir birimi ifade ettiğine göre alışveriş merkezi yönetiminin yaptığı işin denetlenmesi adına yapılan harcamanın da bu faaliyetin gerçekleştirilmesinde katkısı olmayan alışveriş merkezi perakende işletmelerine yansıtılmamasında mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Hüküm ve sonucu

Resmî hüküm fıkrasında ret sonucu yer alıyor.

Kararda uygulanan başlıca hükümler

• 6585 sayılı Kanun m. 11, 1, 17, 3, 16
• 7435 sayılı Kanun m. 15
• Türk Borçlar Kanunu m. 299, 356, 302, 303
• 634 sayılı Kanun m. 1
• 4857 sayılı Kanun m. 14
• 6698 sayılı Kanun m. 5