Danıştay 10. Daire: Buna göre, alışveriş merkezi ile alışveriş merkezinde çalışan yönetim personeli ve/veya özel güvenlik görevlisi gibi işçiler arasında…

Olay ve yargılama süreci

• Karar türü: Danıştay daire kararı.
• DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından; -1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümleri uyarınca, Bakanlıklarına; perakende sektörünün ve perakende işletmelerin ülke genelinde dengeli bir şekilde yayılması, büyümesi ve gelişmesine yönelik çalışmalar yapılmasına, alışveriş merkezlerinin ortak kullanım alanları ile buradan elden edilen gelirler, giderler ile diğer hususlara ilişkin yönetmelikle düzenleme yapma konusunda açık bir görev ve yetki verildiği, -Nitekim, Danıştay Onuncu Dairesinin 17/09/2020 tarihli ve E:2016/1941 K:2020/3055 sayılı kararında, ortak kullanım alanları ile buradan elden edilen gelir, giderler ile…
• DÜŞÜNCESİ : Kısmen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, kısmen davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
• Esasen, dava konusu Yönetmeliğin ilk haliyle 11. maddesinin 8. fıkrasında yer alan orak kullanım alanından elde edilen gelirlerin ortak giderlerin karşılanmasında kullanılacağı yolundaki kuralın da iptali istemiyle açılan davalarda Dairemizce 17/09/2020 tarihinde verilen E:2016/1916, K:2020/3038 sayılı karar ile E:2016/1941, K:2020/3055 sayılı kararda da aynı sonuca varılmış ve bu kararlar İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/09/2021 tarih ve E:2021/555, K:2021/1560 sayılı kararı ile 23/09/2021 tarih ve E:2021/278, K:2021/1561 sayılı kararıyla onanmıştır.

Kararın gerekçesi

• DAVACININ_İDDİALARI : Bir alışveriş merkezinde (AVM) "malik" sıfatıyla faaliyette bulunan davacı tarafından; - Dava konusu Yönetmeliğin 3. maddesinin 1. fıkrasının eklenen (i) bendi yönünden, ortak gelirden veya ortak kullanım alanlarından bahsedebilmek için alışveriş merkezi maliki ile alışveriş merkezinde bulunan perakende işletmelerin müşterek mülkiyetinde bulunan yerlerden gelir elde edilmesi gerektiği, alışveriş merkezinin tamamı üzerindeki mülkiyet hakkının münhasıran alışveriş merkezi malikine ait olduğu, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ile düzenlemesini bulan kat mülkiyetinden farklı olup, alışveriş merkezlerinde kat mülkiyetine konu birbirinden bağımsız bölümler ve her bir bağımsız bölüm sahibinin oransal olarak pay sahibi olduğu ortak alanların bulunmadığı, bu kapsamda alışveriş merkezlerinde her bağımsız bölümün ayrı maliki olmadığından "ortak alandan elde edilen gelir" tabiri ile "bu gelirlerin ortak giderden düşülmesine" yönelik düzenlemenin mülkiyet hakkına aykırı olduğu, mülkiyet hakkını doğrudan sınırlandıran işbu…
• DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından; -1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümleri uyarınca, Bakanlıklarına; perakende sektörünün ve perakende işletmelerin ülke genelinde dengeli bir şekilde yayılması, büyümesi ve gelişmesine yönelik çalışmalar yapılmasına, alışveriş merkezlerinin ortak kullanım alanları ile buradan elden edilen gelirler, giderler ile diğer hususlara ilişkin yönetmelikle düzenleme yapma konusunda açık bir görev ve yetki verildiği, -Nitekim, Danıştay Onuncu Dairesinin 17/09/2020 tarihli ve E:2016/1941 K:2020/3055 sayılı kararında, ortak kullanım alanları ile buradan elden edilen gelir, giderler ile diğer hususların Yönetmelikle düzenlenmesinin hukuka uygun bulunduğu, kararın İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından onandığı, -Dava konusu değişikliklerin sektör temsilcileri ile yapılan toplantı ve çalışmaların bir sonucu olarak gerçekleştirildiği, -Alışveriş merkezleri ile çarşı, iş hanı ve pasaj gibi yapılar arasında ortak alan ve buraların…
• Maddesinin 2. fıkrasındaki düzenlemeyle maddede sayılan işletme giderlerinin perakende işletmelerinin ortak faydası için değil, alışveriş merkezinin menfaatine olması sebebiyle perakende işletmelerin bu giderlere katılmasının önlenmesi suretiyle, alışveriş merkezi içerisindeki perakende işletmeler ile alışveriş merkezi maliki/yönetimi arasındaki ekonomik ve sosyal dengenin sağlanmasının amaçlanmış olması nedeniyle, perakende işletmelerden reklam, pazarlama ve danışmanlık giderleri gibi ortak gider niteliğini haiz olmayan giderler ile belgelendirilmeyen giderler için herhangi bir bedel tahsil edilemeyeceğinin hüküm altına alındığı, anılan maddenin 6. fıkrasında ortak gelir ve gider raporunun hazırlanmasına esas teşkil eden gelir ve gider belgeleri ile hizmet sözleşmelerinin birer örneğinin, talepleri halinde on beş gün içinde perakende işletmelere verileceği, aynı maddenin 7. fıkrasında ise bağımsız denetçi tarafından denetim öngörüldüğünden, daha önce yönetmelikte var olan ortak gider ve ortak kullanım alanı gelirlerine ilişkin…

Hüküm ve sonucu

Resmî hüküm fıkrasında ret sonucu yer alıyor.

Kararda uygulanan başlıca hükümler

• 6585 sayılı Kanun m. 11, 1, 2, 17, 3, 16
• 7435 sayılı Kanun m. 15
• Türk Borçlar Kanunu m. 299, 356, 302, 303
• 634 sayılı Kanun m. 1
• 4857 sayılı Kanun m. 14
• 6698 sayılı Kanun m. 5