Kısa özet
- İşveren, öğrendiği iş kazasını kural olarak üç iş günü içinde SGK'ya bildirmelidir.
- Sağlık kaydı, olay tutanağı, kamera ve tanıklar ilk günden korunmalıdır.
- SGK yardımları ile işverene veya üçüncü kişiye yöneltilecek tazminat talepleri aynı değildir.
- Kusur oranı, iş güvenliği önlemleri ve maluliyet hesabı tazminatın temel unsurlarıdır.
Hangi olaylar iş kazası sayılır?
Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işverenin yürüttüğü iş nedeniyle, görevle başka yere gönderilmesi sırasında veya kanunda sayılan bağlantılı hâllerde meydana gelen ve bedensel ya da ruhsal zarara yol açan olay iş kazası olabilir. Servis ve emzirme zamanı gibi özel hâller ayrıca düzenlenmiştir.
Olayın iş kazası sayılması ile işverenin tazminat sorumluluğu aynı inceleme değildir. Sosyal güvenlik niteliği belirlendikten sonra işverenin kusuru, alınmayan önlem ve zarar bağlantısı değerlendirilir.
SGK bildirimi ve ilk işlemler
İşveren, kazayı öğrendiği tarihten başlayarak kural olarak üç iş günü içinde Kuruma bildirmelidir. İşverenin bildirmemesi işçinin başvuru hakkını ortadan kaldırmaz; sigortalı veya hak sahipleri Kuruma yazılı bildirimde bulunabilir.
Acil servis kaydında olayın iş kazası olduğu belirtilmeli; kolluk veya işyeri tutanağındaki maddi hatalar gecikmeden açıklanmalıdır. Bildirimin yapılması, olayın Kurum tarafından mutlaka iş kazası kabul edildiği anlamına gelmez.
Olay ve iş güvenliği delilleri
Kamera görüntüsü, vardiya çizelgesi, görev emri, risk değerlendirmesi, eğitim ve kişisel koruyucu donanım kayıtları, bakım belgeleri, tanıklar ve sağlık evrakı toplanmalıdır. Kamera kayıtlarının silinme ihtimali varsa koruma talebi geciktirilmemelidir.
İşçinin talimata aykırı davranışı ileri sürülüyorsa talimatın verildiği, anlaşılır olduğu ve denetlendiği de araştırılır. İşveren gözetme borcunu yalnız imzalı eğitim formu sunarak her durumda yerine getirmiş sayılmaz.
Hangi tazminatlar istenebilir?
Geçici veya sürekli iş göremezlikten doğan kazanç kaybı, tedavi ve bakım giderleri, ekonomik geleceğin sarsılması ile manevi zarar şartları varsa talep edilebilir. Ölüm hâlinde cenaze gideri ve destekten yoksun kalma tazminatı gündeme gelir.
SGK tarafından bağlanan gelirlerin rücuya tabi kısmı ve yapılan ödemeler hesapta dikkate alınabilir. Aynı zarar için mükerrer tahsil yapılamaz; sosyal güvenlik yardımı ile özel hukuk tazminatı koordineli hesaplanır.
Başvuru, arabuluculuk ve dava
İş kazasının tespiti, SGK işlemi ve işverene yöneltilen tazminat taleplerinin tarafları ile usulleri farklı olabilir. Tazminat davasında zorunlu arabuluculuk istisnası ve görevli iş mahkemesi hükümleri somut talebe göre kontrol edilir.
Zamanaşımı başlangıcı, zararın gelişimi ve ceza soruşturmasıyla bağlantı dosya özelinde değerlendirilmelidir. Kalıcı maluliyet belirlenmeden yapılan erken hesap gerçek zararı yansıtmayabilir.
Muğla'da hukuki süreç
İş kazasının kapsamı, işverenin üç iş günlük SGK bildirimi, sağlık ve olay delilleri, maddi-manevi tazminat, kusur ve destekten yoksun kalma.
İş davası öncesinde zorunlu arabuluculuk, fesih bildirimi, bordro ve banka kayıtları ile çalışma düzenini gösteren deliller birlikte incelenir. İşe iade ve işçilik alacağı taleplerinin süreleri aynı değildir.
Hukuki dayanak
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 13
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 417, 49, 53-56
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu
Bu konu, Muğla'da iş hukuku ve işçilik alacakları içinde ele alınmaktadır.
Sık sorulan sorular
İşveren kazayı bildirmezse işçi ne yapabilir?
Sigortalı veya hak sahipleri SGK'ya başvurabilir; sağlık ve olay delilleri sunulur. Bildirmeme ayrıca işveren bakımından idari sonuç doğurabilir.
İşçinin kusuru varsa tazminat alamaz mı?
Kusur tazminat hesabını etkileyebilir; fakat işverenin önlem ve gözetim yükümlülüğü ayrıca incelenir. İşçinin kusuru otomatik olarak bütün hakkı ortadan kaldırmaz.
İş kazası davasında hangi kayıt en önemlidir?
Tek bir kayıt yoktur. İlk sağlık kaydı, olay tutanağı, kamera, tanık ve iş güvenliği belgeleri birlikte değerlendirilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, belgeler ve süreler ayrıca değerlendirilmelidir. İnternet sitesindeki bilgiler hukuki görüş veya vekâlet ilişkisi oluşturmaz.