Danıştay 6. Daire: c) (a) ve (b) bentlerine göre cezalandırmayı gerektiren aykırılığa konu yapı; 1) Hisseli parselde diğer maliklerin muvafakati alınmaksızın…

Olay ve yargılama süreci

• Karar türü: Temyiz incelemesi.
• Sınıf A Grubu yapı olarak değerlendirilerek idari para cezası uygulanması gerekirken, temel para cezasının hesaplanmasına esas teşkil eden ve toplam para cezasının bütününü etkileyecek nitelikteki yapının sınıf ve grubu ile buna bağlı olarak temel para cezası miktarı hatalı değerlendirilerek hesaplanan idari para cezasının "50 m² kantar" yapısına isabet eden 57.452,80-TL'lik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, I. sınıf A grubu olarak tespit edilen yapılar nedeniyle 16.319.177,29-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmında ise, bu grup içerisinde hesaplanan saha betonunun, metrekare bazında hesaplanamayacağı için verilecek para cezasının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (b)…
• İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
• İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:...sayılı kararıyla reddedilmiş; davacının istinaf başvurusu ...

Kararın gerekçesi

• 2) Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ve imar mevzuatına aykırı olarak yapılan ya da 27 nci madde kapsamında ruhsat alınmadan yapılabilen yapılardan aynı maddede belirtilen koşullar sağlanmadan yapılanların sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere, yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk lirasından az olmamak üzere, aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır: a) Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için; (...) b) Mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve…
• Temyize konu kararın;... tarih ve ... sayılı Aliağa Belediye Encümeni kararının, I. sınıf A grubu olarak tespit edilen yapılar nedeniyle 16.319.177,29-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmına gelince, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı ve bu miktar üzerinden (c) bendinin alt bentlerinde belirtilen artırım sebepleri için gösterilen oranlar uyarınca bulunan miktarların eklenmesi sonrasında toplam ceza miktarının bulunacağı belirtilmiş olup, (b) bendinde; mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari para cezası verileceği hükme…
• Her ne kadar temyize konu İdare Mahkemesince, davalı idarenin hesaplama raporunda I. sınıf A Grubu yapılar içinde yer alan saha betonunun, mekansal alan oluşturmadığı ve metrekare bazında hesaplanamayacağı, bu nedenle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca yapının maliyet bedeli üzerinden hesaplanması gerektiği, saha betonuna ilişkin para cezasının maliyet bedeli üzerinden değil aykırılıktan etkilenen alan üzerinden hesaplanmasının, söz konusu para cezası hesaplama cetvelinde yer alan para cezasının tamamını sakatlayacağından bahisle I. sınıf A grubu olarak tespit edilen tüm yapılar için hesaplanan 16.319.177,29-TL para cezasının iptaline karar verilmişse de, davalı idare tarafından saha betonu olarak tespit edilen yapının mekansal olarak bir alan oluşturduğu, ölçüm yapılmak suretiyle metrekaresinin somut bir şekilde tespit edilmek suretiyle aykırılıktan etkilenen alanın belirlendiği, kaldı ki İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi…

Hüküm ve sonucu

Temyiz istemi yerinde görülerek incelenen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Kararda uygulanan başlıca hükümler

• 3194 sayılı Kanun m. 42
• İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 2, 45, 49