HAGB Nedir? Şartları ve Sonuçları

Kısa özet

Sonuç ceza ve koşullar kanuni sınırlar içinde olmalıdır.
Genel usulde güncel HAGB için sanığın kabulü şart değildir; 1 Haziran 2024 öncesi kararların geçiş kuralı ayrıdır.
Denetim süresinde kasıtlı yeni suç sonucu değiştirebilir.
Karar tarihi, özel yargılama usulü ve geçiş hükümleri kanun yolu bakımından birlikte incelenir.

Ceza dosyası kontrolü

Hukuki nitelendirmeden önce taraf sıfatı, delilin ilk hâli ve süre başlangıcı ayrı ayrı doğrulanır.

Taraf sıfatı: Şüpheli veya sanık; Mağdur, suçtan zarar gören, şikâyetçi veya katılan; Tanık ya da bilgi sahibi; Hükümlü veya kanun yolu başvurucusu
Delil koruma: Belgenin veya dijital kaydın ilk hâli ve kaynağı; Oluşturma, gönderme, alma ve elde etme zamanı; Kaydı olay ve kişiyle ilişkilendiren teknik ya da maddi veri; Toplama, teslim ve inceleme zincirini gösteren tutanaklar
Süre kontrolü: Şikâyet süresi suç tipine ve öğrenme tarihine göre belirlenir. İtiraz ve kanun yolu süresi kararın türü ile tebliğ veya öğrenme kaydından hesaplanır. Yakalama, gözaltı ve koruma tedbirlerinde işlem saati ile tutanak gecikmeden kontrol edilir.

HAGB hangi koşullarda verilebilir?

Mahkeme önce fiilin sabit olup olmadığına ve cezanın tür/miktarına karar verir. Kanuni ceza sınırı, önceki kasıtlı suç mahkûmiyeti, zarar giderimi, sanığın kişilik ve duruşmadaki tutumu ile yeniden suç işlemeyeceği kanaati incelenir.

Güncel CMK m. 231 uyarınca genel usulde verilen HAGB kararlarında sanığın kabulü şart değildir. Ancak 1 Haziran 2024 tarihinden önce verilen HAGB kararlarında kabul şartı, CMK geçici m. 6/2(d) gereği korunur. Basit yargılama gibi özel usullerin kuralları ayrıca incelenmelidir; eski ve yeni kararların koşulları birbirine karıştırılmamalıdır.

31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun, CMK m. 231'in HAGB hükümlerini yeniden düzenlemiştir. Güncel m. 231/14 uyarınca işkence ve eziyet suçlarında; ayrıca kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa m. 17 kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlarda HAGB uygulanmaz.

Denetim süresinde ne olur?

Karar kanundaki özel sisteme kaydedilir. Denetim süresinde yükümlülük belirlenebilir. Kasıtlı yeni suç işlenmemesi ve yükümlülüklere uyulması hâlinde açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak dava düşebilir.

Yeni suçun ne zaman işlendiği ile mahkûmiyet kararının ne zaman kesinleştiği ayrılır. Her soruşturma otomatik olarak hükmün açıklanması sonucunu doğurmaz.

Kanun yolu ve diğer sonuçlar

HAGB düzenlemesi Anayasa Mahkemesi kararları ve kanun değişiklikleriyle değişmiştir. Kararın verildiği tarih, suç tarihi ve geçiş hükmü görülmeden itiraz/istinaf yolu hakkında ezbere işlem yapılmamalıdır.

Müsadere, tazminat, yargılama gideri, mesleki/idari etkiler ve yabancılar bakımından sonuçlar ayrıca incelenir. HAGB'nin “hiç karar verilmemiş gibi” bütün alanlarda etkisiz olduğu varsayılmamalıdır.

HAGB dosyasında hangi kayıtlar incelenir?

Gerekçeli hüküm, zarar giderimine ilişkin belge, adli sicil kaydı, karar ve suç tarihi ile tebligat evrakı birlikte değerlendirilir. 1 Haziran 2024 tarihinden önce verilen HAGB kararlarında sanığın kabul beyanı da incelenir. Güncel genel usulde kabul beyanı zorunlu HAGB koşulu değildir. Yalnız kısa karar veya UYAP safahatı geçiş hükmünü belirlemek için yeterli olmayabilir.

Denetim dönemindeki yeni dosyada suç tarihi, hüküm tarihi ve kesinleşme bilgisi ayrı bir kronolojide gösterilmelidir.

21 Eylül 2026 kaynak karşılaştırması

Bu düzeltme, TBMM'deki 7499 sayılı Kanun'un 15 ve 22. maddeleri ile 7589 sayılı Kanun'un 15 ve 26. maddelerinin karşılaştırılmasına dayanır. Anayasa Mahkemesinin 10 Temmuz 2025 tarihli E.2024/98, K.2025/149 sayılı iptal kararı, sonradan yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanunla birlikte okunmalıdır. Eski iptal kararından hareketle HAGB'nin kendiliğinden tamamen kaldırıldığı sonucu çıkarılmamalıdır. Bu kaynak notu genel bilgilendirme içindir; somut dosyanın hukuki değerlendirmesinin yerine geçmez.

Muğla'da hukuki süreç

HAGB şartları, 1 Haziran 2024 öncesi kararların geçiş rejimi, 7589 sayılı Kanun, denetim süresi, müsadere ve kanun yolları.

Ceza soruşturması ve ceza davası süreçleri; Muğla Cumhuriyet Başsavcılığı, görevli ceza mahkemesi ve kanun yolu aşamasındaki dosya işlemlerine göre değişebilir. Yetki, görev ve başvuru süresi her somut olayda yeniden kontrol edilmelidir.

Hukuki dayanak

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 231 ve geçici m. 6/2
7499 sayılı Kanun m. 15, 22 ve 40
7589 sayılı Kanun m. 15 ve 26
Anayasa Mahkemesinin 10/7/2025 tarihli E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararı

Resmî kaynaklar

Bu konu, Muğla'da ceza hukuku ve ceza davaları içinde ele alınmaktadır.

Sık sorulan sorular

HAGB beraat midir?

Hayır. Mahkeme hüküm kurar fakat açıklanmasını geri bırakır; beraat fiilin/suçun sabit olmadığına ilişkin farklı karardır.

HAGB adli sicilde görünür mü?

Genel adli sicil kaydından farklı özel bir sisteme kaydedilir; yetkili mercilerin erişimi kanunla sınırlıdır.

HAGB kararına karşı hangi yol açıktır?

Karar tarihi ve geçiş hükümleri görülmelidir; güncel düzenlemede istinaf dahil kanun yolu rejimi dosyaya göre belirlenir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, belgeler ve süreler ayrıca değerlendirilmelidir. İnternet sitesindeki bilgiler hukuki görüş veya vekâlet ilişkisi oluşturmaz.