Danıştay 7. Daire: fıkrasında ise, teminat alınmış olsa bile, gümrük işlemlerine başlanmadan veya bu işlemler bitirilip gümrük idaresinin izni alınmadan gümrük… · K. 2025/4466

Olay ve yargılama süreci

• Karar türü: Temyiz incelemesi.
• Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 4458 sayılı Kanun'un 236. maddesinin gerekçesinde belirtilen antrepo işleticisi veya kullanıcısı olmadığı, öte yandan, anılan Kanun'un 97 ve Gümrük Yönetmeliği'nin 522. maddesinde yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olan davacının sorumluluğu cihetine gidilebilecek bir hükmün öngörülmediği, bu durumda, Anayasa'nın 38. maddesinde ifade edilen "kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesine aykırılık teşkil eden işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
• Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
• Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla süre aşımı yönünden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Kararın gerekçesi

• İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 3. maddesinin 1. fıkrasının 11. bendinde, "yükümlü" deyiminin, gümrük yükümlülüğünü yerine getirmekle sorumlu olan bütün kişileri ifade ettiği, aynı fıkranın 17. bendinde, "beyan sahibi" deyiminden, kendi adına beyanda bulunan veya adına beyanda bulunulan kişinin anlaşılması gerektiği; 5. maddesinde, bütün kişilerin, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilecekleri; temsilin, doğrudan veya dolaylı olabileceği, temsilcinin, doğrudan temsil durumunda başkasının adına ve hesabına hareket edeceği, dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket edeceği; 10. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, idarenin gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alacağı bu çerçevede, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerini belirleyeceği niteliklere sahip gümrük…
• Yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu işlemin dayanağı olan 4458 sayılı Kanun'un 236. maddesinin 1. fıkrasında anılan madde kapsamındaki vergi ziyaına neden olan hallerin tek tek sayıldığı, ama bu eylemlerin failleri hakkında herhangi bir sınırlamaya yer verilmeyerek eylemi gerçekleştiren kişi ya da kişiler için anılan maddede belirtilen hükümlerin tatbik edilmesinin amaçlandığı anlaşılmış olup, ikincil nitelikli düzenleyici işlemlerde yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin sorumluluğuna dair hükümlerin yer alması da gümrük mevzuatının bütünlüğü çerçevesinde bu hususu doğruladığından, davacının müşterek ve müteselsil sorumluluğunun bulunduğundan bahisle davalı idarece tahakkuk ettirilen vergilerin iptali istemiyle açılan davada, hatalı nitelemeye dayalı olarak Anayasanın "kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesine aykırılık bulunduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
• Bu itibarla, 6 Seri no'lu Gümrük Genel Tebliği'nin 22. maddesinde belirtilen sorumluluğunu yerine getirip getirmediğinin, davacının anılan Tebliğ hükümlerinde belirtilen görev ve yükümlülüklerini ifa edip etmediğinin, Gümrük Yönetmeliği'nin 575. maddesinde belirtilen ve Tebliğ'in 11. maddesi uyarınca düzenlenen tespit raporları ile sayım tutanaklarının aynı Tebliğ'in 18. maddesi uyarınca davalı idarece kontrol edilerek davacıya iade edilip edilmediğinin, dolayısıyla dava konusu işleme dayanak alınan eşyadaki eksikliğin davacının kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığının varsa şirket yetkilileri hakkında ceza yargılaması neticesinde elde edilen ve davacıyı ilgilendirebilecek delillerin de araştırılması ve değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerektiğinden, yukarıda yazılı gerekçeyle verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamıştır.

Hüküm ve sonucu

Temyiz istemi yerinde görülerek incelenen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Kararda uygulanan başlıca hükümler

• 4458 sayılı Kanun m. 3, 236
• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 38
• İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 45
• Harçlar Kanunu m. 13