İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) · K. 2025/1403

Olay ve yargılama süreci

• Karar türü: Temyiz incelemesi.
• İlk derece mahkemesi: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ.
• Uyuşmazlığın türü: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan).
• İncelenen yerel hüküm: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 23/09/202.
• Esas sayılı dosyasından haksız icra takibine giriştiğini, müvekkilin senet ve takip nedeniyle borçlu olmadığını belirterek; müvekkilinin davalıya 1.000.000-USD tutarındaki borçtan borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin durdurulmasına, davalının kötü niyetli olması sebebiyle %20 oranında kötü niyet tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Kararın gerekçesi

• ATM'nin 2024/50 Esas sayılı dosya ile 19.01.2024 tarihinde itirazın iptali davası açıldığı, anılan davanın 05.12.2024 tarihinde kesinleşmemiş olmakla birlikte davalı (söz konusu davada davacı) lehine sonuçlandığı ve takibin 1.000.000-ABD Doları üzerinden devamına karar verildiğini, eldeki menfi tespit davasının ise yukarıda belirtilen itirazın iptali davasından sonra açıldığı, istinaf aşamasında bulunsa da, davacının eldeki menfi tespit davasında ileri sürdüğü iddiaların tamamının itirazın iptali davasında savunma olarak kullanılabileceği ve fiilen kullanılmış bulunması karşısında, davacının bu aşamada ayrı bir menfi tespit davası açmakta hukuki yararı kalmadığı, zira itirazın iptali davasında tüm savunma imkanlarını kullanan davacının aynı hukuki sebeplere ve delillere dayanarak tekrar dava açamayacağı, davacının eğer itirazın iptali davasındaki kararın haksız olduğu kanaatinde ise istinaf kanun yoluna ya da karar kesinleşmiş ise "Yargılamada, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin,…
• İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili; itirazın iptali davasının, alacaklının, borçlunun itirazı üzerine duran takibini devam ettirme amacına hizmet ettiğini, her iki dava da aynı borç ilişkisine dayansa da, amaçları, ispat yükleri ve sağladıkları hukuki sonuçlar itibarıyla taban tabana farklı olduğunu, menfi tespit davasında ispat yükü davacı borçluda iken, itirazın iptali davasında alacaklıda olduğunu, icra takibine konu bononun bedelini davalıya ödemiş ve alacağın dayanağı olan bono elinde olduğunu, bu durum, sadece itirazın iptali davasında bir savunma yapmakla geçiştirilemeyecek, borcun fiilen sona erdiğinin bir mahkeme kararıyla tescilini gerektiren özel ve hayati bir hukuki yarar doğurduğunu, mahkemenin "itirazın iptali davası var, hukuki yarar yok" şeklindeki yüzeysel yorumu, bu temel farkı ve müvekkilinin haklı menfaatini göz ardı ettiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
• İtirazın iptali davasında ileri sürülebilecek savunma nedeniyle menfi tesbit davası açmakta davacının hukuki yararı bulunmadığından menfi tesbit davasının reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Hüküm ve sonucu

Resmî hüküm fıkrasında ret sonucu yer alıyor.