Kısa özet
- Evliliğin anlaşmalı boşanma yoluyla sona erdirilebilmesi için en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
- Tarafların boşanma iradesi ile mali sonuçlar ve çocukların durumu açıkça düzenlenmelidir.
- Hâkim tarafları bizzat dinler; protokolü kendiliğinden ve bütünüyle onaylamak zorunda değildir.
- Gerekçeli kararın tebliği ve kanun yolu durumu izlenmeden boşanmanın kesinleştiği varsayılmamalıdır.
Bir yıllık evlilik şartı devam ediyor mu?
Türk Medeni Kanunu m. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma karinesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Anayasa Mahkemesi, kuraldaki bir yıllık süreye ilişkin iptal istemini reddetmiştir. Bu nedenle bir yıl dolmadan yalnız tarafların anlaşmasına dayanılarak bu fıkra kapsamında karar verilemez.
Bir yıllık süre evlenme tarihinden hesaplanır. Sürenin dolmamış olması, başka bir kanuni boşanma sebebine dayalı dava açılmasına tek başına engel değildir; fakat o davanın şartları ve ispat düzeni farklıdır.
Anlaşmalı boşanma protokolünde neler bulunmalıdır?
Protokolde boşanma iradesi açıkça yazılmalı; varsa velayet, çocukla kişisel ilişki, iştirak ve yoksulluk nafakası, maddi veya manevi tazminat ile yargılama giderleri tereddüde yer bırakmayacak biçimde düzenlenmelidir.
Mal rejiminin tasfiyesi, taşınmaz devri, ziynet veya eşya teslimi gibi başlıklar protokole alınacaksa hükmün kapsamı, ifa tarihi ve gerekli şekil şartları ayrıca incelenmelidir. Belirsiz veya çelişkili ifadeler kararın uygulanmasında yeni uyuşmazlık doğurabilir.
Duruşmada tarafların bulunması gerekir mi?
Hâkim, iradelerin serbestçe açıklandığına kanaat getirmek için tarafları bizzat dinler. Avukatla temsil edilmek bu kişisel dinleme şartını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Taraflardan birinin protokolden dönmesi veya bir hükmü kabul etmemesi hâlinde anlaşmalı boşanma şartları oluşmayabilir.
Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek protokolde değişiklik önerebilir. Değişikliğin iki tarafça da kabul edilmesi gerekir.
Mahkeme, belgeler ve kesinleşme
Görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Yetkili yer belirlenirken eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturulan yer dikkate alınır.
Dava dilekçesi, nüfus kayıtları ve imzalı protokol temel belgelerdir. Karar verildikten sonra gerekçeli kararın tebliği, kanun yolundan feragat beyanlarının geçerliliği ve kesinleşme şerhi ayrıca takip edilir.
Muğla'da hukuki süreç
Anlaşmalı boşanmada bir yıllık evlilik şartı, protokolün kapsamı, duruşmada tarafların dinlenmesi ve kararın kesinleşmesi süreci.
Boşanma davası, velayet veya nafaka uyuşmazlığı yürütülürken tarafların yerleşim yeri, son ortak konut ve çocukların fiilî durumu görevli ve yetkili aile mahkemesi bakımından önem taşıyabilir.
Hukuki dayanak
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166/3 ve 168
- 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun
- Anayasa Mahkemesinin E.2023/109, K.2024/113 sayılı kararı
Bu konu, Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanı içinde ele alınmaktadır.
Sık sorulan sorular
Evlilik bir yıl dolmadan anlaşmalı boşanma olur mu?
TMK m. 166/3 kapsamındaki anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmesi gerekir. Başka boşanma sebepleri varsa ayrı koşullarıyla değerlendirilir.
Protokolü avukatların imzalaması yeterli midir?
Hayır. Taraf iradesi esastır ve hâkim eşleri bizzat dinler. Temsil, kişisel dinleme şartının yerine geçmez.
Anlaşmalı boşanma kararı aynı gün kesinleşir mi?
Her durumda değil. Gerekçeli kararın yazılması, tebliğ veya usulüne uygun kanun yolu beyanları ve kesinleşme işlemleri ayrıca tamamlanır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, belgeler ve süreler ayrıca değerlendirilmelidir. İnternet sitesindeki bilgiler hukuki görüş veya vekâlet ilişkisi oluşturmaz.