Kısa özet
- Tazminat miras payına değil, kaybedilen fiilî veya varsayımsal desteğe dayanır.
- Eş ve küçük çocuklar yanında şartları varsa anne-baba veya başka kişiler de destek gören olabilir.
- Ölenin ve zarar görenin kusuru hesapta etkili olabilir.
- Gelir, destek süresi, yeniden evlenme olasılığı ve sosyal güvenlik ödemeleri bilirkişi hesabında incelenir.
Kim destek sayılır?
Destek, ölüm gerçekleşmeseydi başkasının geçimine düzenli ve sürekli biçimde katkı sağlayacak kişidir. Aile bağı güçlü bir karine oluşturabilir; fakat zorunlu şart değildir. Nişanlı, kardeş veya birlikte yaşayan kişi de gerçek ve devamlı yardım ilişkisini ispatlarsa talepte bulunabilir.
Talep edenin mirasçı olması gerekmez. Buna karşılık yalnız mirasçılık belgesi sunmak desteğin kapsam ve miktarını tek başına ispatlamaz.
Eş, çocuk ve anne-baba yönünden değerlendirme
Eşler arasındaki ortak yaşam ve çocukların bakım ihtiyacı destek ilişkisinin temelidir. Çocuk bakımından eğitim ve ekonomik bağımsızlığa ulaşma olasılığı; eş bakımından yaşam süresi ve yeniden evlenme ihtimali hesapta değerlendirilebilir.
Anne ve babanın yetişkin çocuktan fiilen yardım görmesi veya gelecekte destek görme olasılığı sosyal ve ekonomik koşullarla belirlenir. Her hak sahibi için pay ve süre ayrı hesaplanır.
Tazminat hesabının temel verileri
Ölenin net geliri, mesleki gelişim olasılığı, kişisel tüketim payı, destek payları, aktif ve pasif çalışma dönemi ile yaşam tabloları aktüerya hesabında kullanılır. Belgelenemeyen gelir için meslek kuruluşu, emsal ücret ve resmî veriler araştırılabilir.
Hesap tarihi, iskonto yöntemi ve kullanılan yaşam tablosu raporda açıklanmalıdır. Denetlenemeyen tek rakamlı rapora karşı veri ve yöntem itirazı yapılmalıdır.
Kusur ve yapılan ödemelerin etkisi
Ölenin kazanın oluşumundaki kusuru tazminatta indirim doğurabilir. Destek görenin kendi kusuru varsa ayrıca değerlendirilir. Hatır taşıması ve müterafik kusur gibi indirim sebepleri otomatik değil, somut olaya bağlıdır.
Sigorta ödemeleri, SGK gelirleri ve işveren ödemelerinin hangi kısmının tazminattan düşüleceği ödemenin niteliğine göre belirlenir. Aynı zarar için mükerrer tahsil yapılamaz.
Sigorta başvurusu ve dava
Trafik kazasında zorunlu mali sorumluluk sigortacısına gerekli belgelerle yazılı başvuru yapılması dava şartı olabilir. İş kazası veya başka haksız fiilde sorumlu kişi, işveren, işleten ve sigortacıların sorumluluk temelleri ayrı incelenir.
Zamanaşımı, ceza zamanaşımıyla bağlantı ve görevli mahkeme olayın kaynağına göre değişir. Ölüm belgesi, nüfus kayıtları, gelir ve destek belgeleri ile kusur dosyası birlikte hazırlanmalıdır.
Muğla'da hukuki süreç
Ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatında destek ilişkisi, eş, çocuk, anne-baba ve fiilî destek, kusur, gelir, yaşam süresi ve sigorta ödemeleri.
Tazminat davası bakımından hukuka aykırı fiil, kusur, zarar ve illiyet bağı ayrı ayrı ispatlanır. Sigorta başvurusu, arabuluculuk veya dava şartları zarar türüne ve sorumluluğun kaynağına göre değişir.
Hukuki dayanak
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49, 52, 53 ve 72
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 85, 91, 97 ve 109
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Bu konu, Muğla'da tazminat ve zarar talepleri içinde ele alınmaktadır.
Sık sorulan sorular
Destekten yoksun kalma tazminatı miras mıdır?
Hayır. Destek görenin kendi kişiliğinde doğan bağımsız tazminat hakkıdır; miras payından farklıdır.
Anne ve baba yetişkin çocuğun ölümünde tazminat alabilir mi?
Fiilî veya gelecekte muhtemel destek ilişkisi ispatlanırsa mümkün olabilir. Ekonomik ve sosyal koşullar incelenir.
Sigorta ödemesi dava açmaya engel mi?
Her zaman değil. Ödemenin kapsamı, ibranın geçerliliği ve gerçek zarar karşılaştırılır; eksik zarar kalmışsa talep değerlendirilebilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, belgeler ve süreler ayrıca değerlendirilmelidir. İnternet sitesindeki bilgiler hukuki görüş veya vekâlet ilişkisi oluşturmaz.